KILIMO CHA KAHAWA
Tanzania inazalisha aina mbili za kahawa, Arabika ambayo inachangia wastani
wa 60.9% na Robusta inayochangia 39.1%. Nchi hiyo inashika nafasi ya 4 kati ya
nchi 25 zinazozalisha kahawa barani Afrika.
Maeneo ya kilimo cha Arabika nchini Tanzania ni pamoja na Kilimanjaro,
Arusha, Tanga, Iringa, Mbeya, Kigoma, Manyara, Mwanza, Katavi, Mara, Njombe,
Songwe, Rukwa, Geita na Ruvuma wakati Robusta inalimwa katika mikoa ya Kagera
na Morogoro.
Tanzania ni moja ya nchi tatu duniani ambazo zinazalisha Arabika ya
Kolumbiani laini. Colombia na Kenya ni wazalishaji wengine wawili wa kahawa ya
ubora huu maalum ambao unachangia 9% ya uzalishaji wa dunia. Tanzania
inachangia karibu 6% ya uzalishaji wa kikundi cha Colombia Mild. Takriban 90%
ya uzalishaji wa kahawa nchini Tanzania unatoka kwa wakulima wadogo wa kahawa
takriban 320,000 wenye wastani wa miti 200 ya kahawa na ukubwa wa shamba wa 0.5
- 2 ekari. Asilimia iliyobaki ya kahawa inazalishwa na mbuga za kahawa 101 zilizosajiliwa.
Kulingana na Profaili ya Kahawa ya Wilaya ya Tanzania (2018-2019), kuna
takriban hekta 191,500 zilizo chini ya uzalishaji wa kahawa katika wilaya 52
zinazostawi. Profaili hiyo pia inaonyesha kuwa nchi ina ardhi yenye uwezo
mkubwa wa takriban hekta 741,895 kwa upanuzi wa uzalishaji wa kahawa katika
wilaya zinazostawi mazao pamoja na zile ambazo hazifanyi hivyo.
Ni vyema kutambua kuwa uzalishaji wa kahawa nchini Tanzania umekwama kwa
zaidi ya miaka 20 ukiwa na uzalishaji wastani wa tani 50,000 (MT). Ukwamishaji
huu unasababishwa kwa kiasi kikubwa na uzalishaji mdogo uliochochewa na bei
duni za kahawa, idadi kubwa ya miti ya kahawa inayozeeka na mazoea duni ya
kilimo cha kahawa kama matumizi yasiyotosheleza ya mbolea za viwandani. Kwa
sasa, uzalishaji wa kawaida wa Arabika ni 0.25 Kgs/Mti na 0.35 Kgs/Mti kwa
Robusta. Uzalishaji huu uko chini sana ikilinganishwa na 1.1 Kgs/Mti ya Arabika
ya Colombia na 2.5 Kgs/Mti ya Robusta ya Brazil, nchi ambazo hutumia mbolea kwa
usahihi na kuwa na mipango ya kupanda upya pamoja na kuendeleza mazoea mazuri
ya kilimo (TaCRI, GAIN, 2019 na Ruben et al., 2018).
No comments